Annèxa:Prononciacion

Prononciacion

Las prononciacions donadas dins lo Wikiccionari son en AFI per defaut. Es tanben possible de las veire en X-SAMPA (veire cossí personalizar lo monobook per aquò ; cal èsser enregistrat per o poder far).

Aquesta pagina dona las correspondéncias de AFI e X-SAMPA segon las lengas.

Los alfabets

Aquesta pagina dona una tièra de fonèmas utilizadas dins la transcripcion fonologica dels mots de cada lenga. La prononciacion d'unas fonèmas depend de sa plaça dins lo mot. Dins aquel cas, aquesta pagina enonça las reglas de prononciacion.

Aquesta pagina dona las prononciacions fonemicas per dos sistèmas :

L'Alfabet fonetic Internacional, o AFI ;
L’eXtended Speech Assessment Methods Phonetic Alphabet o X-SAMPA (calcat sus l'AFI mas en utilizar de caractèrs ASCII, aisidament accessibles suls claviers en general).

Notatz plan que se tracta de prononciacions fonemicas e pas foneticas (vejatz l'pagina d'ajuda sus las prononciacions per qualquas precisions). Son de convencions d'escritura adoptadas per facilitar l'escritura e la lectura d'aquèlas fonèmas, emai se la prononciacion vertadièra (doncas fonetica) d'aquels mots pòt fortament variar d'una region a l'autra veire d'una persona a l'autra (la fonèma /r/ per exemple correspond als sons : [r], [ɾ], [ʀ], [ʁ], [ʳ], etc.). Per aquesta prononciacion « reala », se cal referir a la pagina de fonetica de cada lenga (dins lor seccion "vejatz tanben").

Simbòls especials
AFI	X-SAMPA	indica :
ː	:	vocala longa
ˈ	"	accent primari
ˌ	%	accent secondari
.	.	separaire de sillabas
	-	separaire
‿	-\	ligason

Occitan

Vocalas
AFI	Grafia	Exemples
[a]	a interiora	plan
[o] (1)	a finala	femna
[a]	à	Occitània
[ɔ]	á	parlariá
[e]	e	rufe
[e]	é	anglés
[ɛ]	è	mèfi
[i]	i	trin
[i]	í	nívol
[u]	o	lop
[u]	ó	tissós
[ɔ]	ò	còp
[y]	u	sul
[y]	ú	dessús
[y]	ü	saüc

Consonantas
AFI	Grafia	Exemples
[b]	b iniciala	barba
[β]	b intervocalica	babau
[p]	b finala	club
[k]	c	cade
[s]	c davant e,i	cerièr, civada
[k]	c finala	cranc
[s]	ç	braç
[tʃ]	ch	charrar
[d]	d iniciala	dòna
[t]	d finala	verd
[ð]	d intervocalica	badar
[f]	f	fòrça
[g]	g iniciala	gag
[ɣ]	g intervocalica	aiga
[ʒ] (2)	davant e,i	gèl, gibre
[tʃ]	g finala	gag
[ʒ] (2)	j	jorn
[l]	l	lenga
[ʎ]	lh	familha
[l]	lh finala	solelh
[m]	m	mes
[n]	m finala	lum
[n]	n	non
∅	n finala	man
[ɲ]	nh	canha
[p]	p	poma
[k]	qu	qand
[rr]	r iniciala	rau
[rr]	rr	barr'i
[r]	r intervocalica	paire
∅	r finala	parlar
[s]	s iniciala	sol
[s]	ss	passar
[z]	s intervocalica	rason
[t]	t	trobador
[b]	v iniciala	vaca
[β]	v intervocalica	travèrsa
[ts]	x	sèxe
[z]	z	zinga-zanga

(1):o [ɔ]

(2):o [dʒ] leng. oriental; [ts] o [dz] leng. septentrional.

Vejatz tanben

Pronóncia de l'occitan sus Wikipèdia
Alfabet occitan

Francés

Per la tièra dels grafèmas desparièrs que correspondon als fonèmas del francés, vejatz aiçi

Vocalas
API	X-SAMPA	Exemples
/a/	/a/	aller /a.le/, vache /vaʃ/
/ɑ/	/A/	tâche /tɑːʃ/, âme /ɑːm/
/i/	/i/	lit /li/', vie /vi/
/o/	/o/	hôtel /o.tɛl/
/ɔ/	/O/	botte /bɔt/
/y/	/y/	du /dy/, lu /ly/
/u/	/u/	cou /ku/, nous /nu/
/e/	/e/	blé /ble/, nez /ne/
/ɛ/	/E/	est /ɛ/, mètre /mɛtʁ/
/ø/	/2/	deux /dø/, jeu /ʒø/, nœud /nø/
/œ/	/9/	neuf /nœf/, fleur /flœʁ/
/ə/	/@/	le /lə/
/ɑ̃/	/A~/	dans /dɑ̃/, pend /pɑ̃/
/ɔ̃/	/O~/	bon /bɔ̃/, on /ɔ̃/
/ɛ̃/	/E~/	fin /fɛ̃/, pain /pɛ̃/
/œ̃/	/9~/	un /œ̃/, brun /bʁœ̃/

Consonantas
API	X-SAMPA	Exemples
/p/	/p/	père, pont
/b/	/b/	bête, bout
/t/	/t/	tête, ton
/d/	/d/	aide, don
/k/	/k/	bec, cou
/ɡ/	/g/	gout, béguin
/m/	/m/	aimer, mou
/n/	/n/	nous, une
/ɲ/	/J/	agneau, ognon et oignon
/f/	/f/	fête, fou
/v/	/v/	vous, rêve
/s/	/s/	sage, son
/z/	/z/	poison, zèbre
/ʃ/	/S/	chant
/ʒ/	/Z/	je, gens
/l/	/l/	aile, le
/ʁ/	/R/	peureux, rien

Semi-consonantas
API	X-SAMPA	Exemples
/j/	/j/	bien, fille
/w/	/w/	poids, noir, watt
/ɥ/	/H/	huile, nuit

Especials
API	X-SAMPA	Exemples
/ŋ/	/N/	camping (anglés)
/ʔ/	/?/	haricot

Vejatz tanben

Anglés

Vocalas
API	X-SAMPA	Exemples
/i/	/i/	happy
/iː/	/i:/	ease, see
/ɪ/	/I/	city, bit
/eɪ/	/eI/	bait
/ɛ/	/E/	bed, bet
/æ/	/{/	bad, cat
/ə/	/@/	about
/ɚ/		color (us)
/ɜː/	/3:/	fur, bird (gb)
/ɝ/	/3`/	fur, bird (us)
/uː/	/u:/	boot, soon, lose (gb)
/u/	/u/	boot, soon, lose (us)
/u/	/u/	into
/ʊ/	/U/	put, foot
/oʊ/	//	boat, nose (us)
/əʊ/	//	boat, nose (gb)
/ʌ/	/V/	run, enough, up
/ɔː/	/O:/	saw, caught (gb)
/ɑː/	/A:/	father (gb)
/ɒ/	/Q/	not, cough (gb)

Diftongas
API	X-SAMPA	Exemples
/ɑɪ/	/AI/	rise, my
/ɑʊ/	/AU/	house, now
/ɔɪ/	/OI/	noise, boy
/eɪ/	/eI/	same, play, bait
/əʊ/ /oʊ/	/@U/ /OU/	hope, go, know
/ɪə/	/I@/	eer, near, here
/eə/	/e@/	pear, there
/ʊə/	/U@/	poor
/uə/	/U@/	cruel
ɔə	/O@/	more

Consonantas
API	X-SAMPA	Exemples
/b/	/b/	but, cab
/tʃ/	/tS/	chair, picture, branch
/d/	/d/	do, wood
/dʒ/	/dZ/	judge, gin
/f/	/f/	fool, enough
/ɡ/	/g/	go, bag
/h/	/h/	ham
/k/	/k/	cat, kill, queen
/l/	/l/	left
/ɫ/	/5/	milk
/m/	/m/	man, him
/ɱ/		emphasis, amphora
/n/	/n/	no
/ŋ/	/N/	singer, ring
/ɲ/	/J/	canyon
/p/	/p/	pen, top
/r/	/r/	run, very (gb)
/ɻ/	/r\`/	run, very (us)
/s/	/s/	see, pas, city
/ʃ/	/S/	she, sure, emotion
/t/	/t/	to, mat
/θ/	/T/	thing, nothing, moth
/ð/	/D/	this, father, clothe
/v/	/v/	voice
/w/	/w/	we
/j/	/j/	yes
/ʍ/	/W/	which (gb)
/x/	/x/	loch (écossais)
/z/	/z/	zoo, roses
/ʒ/	/Z/	pleasure

Vejatz tanben

Fonetica anglesa

Espanhòl

Vocalas
API	SAMPA	Exemples
/a/	/a/	apartado, asegurar
/e/	/e/	enamorado, elucidar
/i/	/i/	isla, ir
/o/	/o/	obligado, objeto, ofrecer
/u/	/u/	usted, único

Consonantas
API	SAMPA	Exemples
/b/	/b/	bueno, vaca
/k/	/k/	coger, clase
/θ/	/T/	hacer, zapato
/tʃ/	/tS/	chantaje, chico
/d/	/d/	dar, dolor
/ɡ/	/g/	guardar, galante
/f/	/f/	familia, flujo
/x/	/x/	jefe, juicio, gimenez
/l/	/l/	lavar, levantar
/ʎ/	/L/	hallar, amarillo
/m/	/m/	mujer, madre
/n/	/n/	nave, noble
/ɲ/	/J/	ñoño, niña
/p/	/p/	padre, pez
/ɾ/	/r/ (/4/)	reir, oro, derecho
/r/	/rr/	perra, regla, honra
/s/	/s/	salir, símbolo
/t/	/t/	tirar, traer
/β/	/B/	abrir, intensivo
/ð/	/D/	ayudar
/ʝ/	/j/	yo, ayudar

Vejatz tanben

Fonetica espanhòla

Alemand

Vocalas
API	X-SAMPA	Exemples
/ˈiː/		Knie, ihr
/ˈɪ/		Mitte
/i/		pikant
/ˈeː/		reden, Beet, Ehre
/ˈɛ/		Bett, hätte
/e/		Pedant
/ə/		bitte, bekannt
/ˈɛː/		Käse, ähneln
/ɛ/		präzis
/ˈaː/		Tadel, Saat, Bahn
/ˈa/		Bann
/ˈoː/		Ofen, Boot, Ohr
/ˈɔ/		Gott
/o/		Motiv
/ˈøː/		schön, Föhn
/ˈœ/		können
/œ/		...
/ø/		...
/ˈuː/		Mus, Stuhl
/ˈʊ/		Fluss
/u/		Mutant
/ˈyː/		über, führen
/ˈʏ/		dünn
/y/		übersetzen, Physik
/aɪ/		Ei, Kai
/aʊ/		Haus
/ɛɪ/		hey
/ɔɪ/		Heu, Läufer
/ʊɪ/		pfui

Consonantas
API	X-SAMPA	Exemples
/j/		ja
/p/		Panne, ab, Abtei
/b/		Bann
/t/		Tag, Rad, Theater
/d/		dann
/k/		kann, Tag, Chlor, Qualität (/kv/)
/ɡ/		gut
/f/		Fang, Physik
/v/		wann, Qualität (/kv/)
/s/		Fass, Skat, Mus, Fuß, reissen
/z/		Wiese, Sand
/ʃ/		schön, Stadt, Spur
/ʒ/		Garage, Journal
/x/		ach, Buch, Tochter
/ç/		ich, echt, Bücher, möchte, Chemie
/r/		Rat
/h/		Hand
/l/		Land
/m/		Mann
/n/		nun
/ŋ/		Rang, danke

L'accent tonic es notat amb lo simbòl /ˈ/ e s'utiliza tanben dins los mots d'una sillaba. Aquesta tièra dessepara las vocalas de las sillabas que pòrtan l'accent de las vocalas dins las sillabas sens accent, a mai se la valor de las vocalas es la meteissa. L'accent se plaçarà totjorn al començament de la sillaba, e non pas de la vocala.
Las vocalas longas son seguidas del simbòl /ː/.
Certains dels fonèmas çai-jos son d'allofòns (coma /x/ e /ç/), mas lor prononciacion es tan diferenta que son notats per de simbòls diferents.
Lo son de la letra r es notat /r/ a mai se sovent se pronóncia [ɐ]. Exemple: /ˈart/ per Art.
Las terminasons nonaccentuadas -er e -ern son notadas /ɛr/ e /ɛrn/.
Las terminasons non-accentuées -en, -el, -eln son marcadas /ən/, /əl/ e /əln/.
La terminason -ig se nota /ɪk/.

Remarcas sus la prononciacion:

Una [ʔ] se pronóncia a la debuta de las sillabas que començan amb una vocala. Aqueste son es pas jamai indicat dins la prononciacion.
Dins los mots que s'acaban per /ən/, la /ə/ es sovent laissada de caire e la /n/ es assimilasa a la consonanta anteriora. Exemples:
- raten /ˈraː.tən/ sovent se pronóncia [ˈraː.tn̩]
- geben /ˈgeː.bən/ es prononciat sovent [ˈgeː.bm̩]
- Haken /ˈhaː.kən/ se ditz mai que mai [ˈhaː.kŋ̩]
/əl/ en fin de mots se pronóncia sovent [l̩]
Coma en francés, la /r/ se pronóncia generalament [ʁ]
La letra ä est souvent prononcée [e] au lieu de [ɛ]. Exemple: [ˈkeː.zə] per Käse, noté /ˈkɛː.zə/.

Esperanto

Las letras de l'esperanto son las meteissas que las de l'Alfabet fonetic internacional, franc las letras ŝ [ʃ], ĉ [tʃ], c [ts], ĵ [ʒ], ĝ [dʒ], ŭ [w], ĥ [x].

De veire tanben Lo portal de l'esperanto.

Turc

…

De veire tanben

http://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_language

Romanés

Vocalas
API	X-SAMPA	Exemples
/a/		amar
/ə/		fără
/ɨ/		vârî
/e/		elev
/i/		iris
/o/		ocol
/ø/		loess
/u/		uluc
/y/		führer

Consonantas
API	X-SAMPA	Exemples
/p/		peşte
/b/		bancă
/t/		tot
/d/		după
/k/		carte
/g/		grup
/ʧ/		cer, circ
/ʤ/		ger, gir
/f/		foc
/v/		varză
/s/		soare
/z/		zer
/ʃ/		şarpe
/ʒ/		joc
/h/		harpă, horn, hienă
/m/		mac
/n/		nor
/l/		lac
/r/		rac

Semivocalas
API	X-SAMPA	Exemples
/w/		rouă
/j/		iarnă
/e̯/		deal
/o̯/		doar

Palatalisation
API	X-SAMPA	Exemples
/∎ʲ/		cinci

De veire tanben

w:en:Romanian_phonology

Japonés

Vocalas
API	X-SAMPA	Exemples
/a/		ame (雨)
/i/		inu (犬)
/ɯ/		uchi (家)
/e/		eko (依怙)
/o/		oni (鬼)

Consonantas
API	X-SAMPA	Exemples
/k/		kara (から)
/s/		sono (その)
/t/		tabi (足袋)
/ts/		tsunami (津波)
/n/		numa (沼)
/h/		haku (博)
/ɸ/		futon (布団)
/m/		miru (見る))
/j/		yatsu (奴)
/ɺ/		ringo (林檎)
/ɰ/		wa (和)
/ɰ/		wo (を)
/g/		geta (下駄)
/d/		dono (何の)
/z/		zō (象)
/dz/		zurai (辛い)
/b/		baka (馬鹿)
/p/		papa (パパ)
/ɴ̩/		chikan (痴漢)
/m/		enpitsu (鉛筆)
/n/		anta (あんた)
/ŋ̩/		anga (安臥)

Palatalizacion
API	X-SAMPA	Exemples
/ɕ/		sha (舎)
/cɕ/		chibi (ちび)
/ç/		hito (人)
/ʑ/ dans /ɟʑ/ ou /ʑi/		jibun (自分)
consonne + /j/ => /consonne + ʲ/		myō(冥)

Arquifonèma
API	X-SAMPA	Exemples
/Q/		nip'pon (日本)

De veire tanben

w:Prononciation du japonais

Aisinas

Wikiccionari:Fonetica
http://people.w3.org/rishida/scripts/pickers/ipa/index.fr.html
http://www.theiling.de/ipa/ Per far la conversion entre las notacions API e X-SAMPA