Occitan

(vèrb. 1) Del latin colare « passar, filtrar »

(vèrb. 2) Desformacion de costar

(vèrb. 3) De còta, per desformacion

(vèrb. 4) pel latin popular colla de grèc ancian κόλλα « pèga ».

(nom) Del latin collar (sens identic)

/kuˈla/

Bearn : escotar « colar »

co|lar

Vèrb 1

colar

Se vojar, anar d’endacòm cap a endacòm mai, en parlant dels liquids: rajar, regalojar, regolar.
1. Daissar escapar un liquid.
  - Qu'anèn béver a la hont qui colava au còrn deu camp. «De la pèth de Cohet», (Albert Peyroutet), 2000
2. (Mecanica) limpar.
S’enfonsar insensiblament dins de l’aiga.
1. (Marina) Far s'afonsar un naviri, naufragar.
(Sens figurat) Se debanar pasiblament, sens brandida.
- Anes, te potinhes pas, espera-me a Pantin jurcinc'a doman. Te telefonarai veire si podem colar ensemble. «Sorne trasluc», (Joan Ganhaire), 2004
Far passar un liquid per un linge, per un colador: Filtrar.
- Pendent un desenat de jorns a daissat fermentar lo vaissèl grand e ara, per poder contunhar de vendemiar, cal colar. «Joan Delcaire», (Cristian Laus), 2003
(En particular) Vojar un solid fondut dins un mòtle.
- An sovent colats en plomb las fixacions dels crampons e los jonches de las partidas mai sonhadas de lors edificis. «L'arquitectura», (Miquèu Gonin), 2011
(Per extension) Far passar insensiblament d’un luòc cap a un autre.
Se ditz d’una flor quand esflora, avòrta.

se colar

Far passar insensiblament d’un luòc cap a un autre.
- Defòra, lo camin se colava entre de muralhas bassas puei tot d'una, lo cabriolet virèt sus la senèstra «Pantòri», (Romieg Jumèu), 2013
Limpar. (lemosin)
S’esquivar sens menar bruch.

rajar
alemand: fließen ^(de), strömen ^(de) anglés: flow ^(en), stream ^(en) basc: catalan: coure ^(ca) espanhòl: fluir ^(es), correr ^(es) francés: couler ^(fr) italian: scorrere ^(it) portugués: correr ^(pt)

colar

costar
alemand: kosten ^(de) anglés: cost ^(en) basc: catalan: costar ^(ca) espanhòl: costar ^(es) esperanto: kosti ^(eo) francés: coûter ^(fr) italian: costare ^(it) lituanian: kainuoti ^(lt) neerlandés: kosten ^(nl) polonés: kosztować ^(pl) portugués: costar ^(pt) sicilian: custari ^(scn) ucraïnian: коштувати ^(uk)

colar

cotar
alemand: unterlegen ^(de), abstützen ^(de), festkeilen ^(de) anglés: prop up ^(en), wedge ^(en) basc: catalan: falcar ^(ca), calar ^(ca) espanhòl: calzar ^(es) francés: accoter ^(fr), caler ^(fr) italian: bloccare ^(it), fermare ^(it) portugués: fixar ^(pt)

colar

Pegar, empegar
(per extension) Plaçar al contacte de.
- Per lo prumier còp, t'escotí lo còr. M’era colat l'aurelha a ta peitrina magra. «Lo viatge aquitan», (Joan Ganhaire), 2000

se colar

(per extension) Se plaçar al contacte de.
- car se pòt pas dire laurar, aquel primièr grapinhal ont la relha s'engana a totas las raices, limpa sus totas las pèiras que tròba en modilhant, se còla a totes los ròcs, al risque de tot abridolar, … «E la barta floriguèt», (Enric Mouly), 1948

pegar
alemand: kleben ^(de) anglés: to glue ^(en), to stick ^(en) basc: breton: pegañ ^(br) catalan: empegar ^(ca), encolar ^(ca), enganxar ^(ca) espanhòl: pegar ^(es) francés: coller ^(fr) italian: incollare ^(it) portugués: colar ^(pt) sicilian: ncullari ^(scn)

colar masculin

Correja o cadena que se bota a l'entorn del còl d'un animal.
- Cossí que ne vire, arriba fòrça rarament qu'un canhòt rebale sens colar a Arfons. «Na Balfet», (Sèrgi Viaule), 2012
Ornament, joièl, que fa lo torn del còl.
- Alara l'òme me fosiguèt las pòchas, me faguèt quitar la cinta, e a Maria-Sofia tanben li quitèron lo colar d'argent amb las pèiras preciosas. «Man Trobat», (Alem Surre Garcia), 2014.
Pèça de l'arnesc d'un caval.
Pèça en forma d'anèl circular o semicircular emplegada per estrénher un o maites objècte per fin de los manténer units.
Subre lo pelatge o plumatge d'un animal, taca anulara que fa lo torn del còl .