brutlar

Occitan

Etimologia

origina escura. Benlèu un mescladís del francic *brōjan amb lo latin ustulare. Parent del francés brûler.

Prononciacion

/bɾylˈla/, /bɾylˈla/

Bearn : escotar « brutlar »

Sillabas

brut | lar

Vèrb

brutlar

1. Consumir un còs per l'accion del fuòc.
2. Far consumir pel fuòc o amb una sensacion semblanta.

Sinonims

• àrder (gascon)
• ardre
• arsar
• cremar

Variantas dialectalas

• bruslar (gascon) (lemosin)
• borlar (auvernhat) ; bas-lemosin)
• burlar (lemosin)

Cremar superficialament, passar a la flama, far rossir; rostir

• aramar (ahramar?)
• arrossir (gascon)
• besusclar
• bisamar, biscautar, bispar, bisplar (gascon)
• brausir
• flambuscar
• flaminar / framinar / frauminar
• rabastinar
• rabinar
• rafir
• rafissar (lengadocian) (auvernhat)
• rasimar ??
• rastumar
• rausir
• rimar (rimassar, rimassejar) flambar ou usclar çà e là, besusclar; mal cremar)
• rossejar
• rossesir
• rossir
• rostir per ext.
• rostumar
• rimar
• taurir / taurir / torrir
• usclar

Cremar (per l'accion del fuòc o del solelh)

• calcinar / carcinar / caucinar

Còire al fuòc o al solelh

• brasucar
• brasugar
• brasuquejar
• grasilhar
• rabastinar
• rabinar

Escaldar (cremar, un liquid caud)

• ablanquir
• bajanar (laissar bolir fòrt pauc de temps)
• blanquejar, blanquir
• emblancar, emblanquir
• entrebolhir, entrebolir
• entreborir (gascon) (bolhir brèvament, passar a l'aiga bolhenta)
• esbolhar, esbolhentar, esbolhir, esboliresbulhentar
• escaldar
• escaudar
• eschaldar (occitan del nòrd)
• escautar (gascon)
• eschaudar (occitan del nòrd)'
• (far) perbolir, perbolhir, (har) perborir (gascon), (faire) perbulhir (lemosin) (bolhir longament)

Cremar en far tròp còire

• aramar (ahramar?)
• arrossir (gascon)
• besusclar
• bisamar, biscautar, bispar, bisplar (gascon)
• brausir
• flambuscar
• flaminar, framinar, frauminar
• rabastinar
• rabinar
• rafir
• rafissar (lengadocian) (auvernhat)
• rasimar ??
• rastumar
• rausir
• rimar, rumar (rimassar, rimassejar)
• rossejar
• rossesir
• rossir
• rostir per ext.
• rostumar
• saurengar, saurir (>far freginar a la padèna)
• socarrar
• taurir / taurir / torrir
• usclar

Secar

• (s')assecar (venir o far venir sec)
• (s')eissecar, se ressecar, se tressecar (secar completament)
• se secar
• s'entresecar (secar dedins; secar a meitat; secar completament)

• (se) rescaudar (afrabar a causa de la granda calor, pron. èsser afrabat per la granda calor)

Secar, tressecar o còser per l’accion del fuòc, del solelh, de la calor, del freg o del gèl

• eissaurar
• estorrar
• estorrir
• estorrelhar
• estorrolhar
• taurir
• taurrir
• torolhar
• torridar
• torrar
• torrir
• tostar

Donar una sensacion de cremar

• eacòder (gascon)
• escòire
• escòser
• còser (lengadocian), (gascon), (lemosin)
• còier (gascon)
• coire (provençal), (vivaroaupenc)
• cueire (lemosin)
• prúder, prudir (gascon)
• prúser, prusir
• eissendre/eiscendre, sendre/cendre (lemosin)

Derivats

• brutlador
• brutladura
• brutlaire
• brutlant
• brutlason
• brutlat

Traduccions

alemand: brennen (de) anglés: to burn (en) catalan: cremar (ca) danés: brænde (da) eslovèn: goreti (sl) espanhòl: quemar (es), arder (es) (1), quemar (es) (2) esperanto: bruli (eo)

francés: brûler (fr) italian: bruciare (it), abbrustolire (it) naut sorab: palić (hsb) portugués: queimar (pt), arder (pt) (1), queimar (pt) (2) romanés: a arde (ro) sicilian: abbruciari (scn)

Conjugason

Gascon

Infinitiu	brutlar
Gerondiu	brutlant
Participi passat
	singular			plural
masculin	brutlat			brutlats
femenin	brutlada			brutladas
Mòde indicatiu
nombre	singular			plural
persona	primièra	segonda	tresena	primièra	segonda	tresena
	jo	tu	eth era	nosautes nosautas	vosautes vosautas	eths eras
Present	brutli	brutlas	brutla	brutlam	brutlatz	brutlan
Imperfach	brutlavi	brutlavas	brutlava	brutlàvam	brutlàvatz	brutlavan
Preterit	brutlèi	brutlès	brutlè	brutlèm	brutlètz	brutlèn
Futur	brutlarèi	brutlaràs	brutlarà	brutlaram	brutlaratz	brutlaràn
Condicional	brutlarí	brutlarés	brutlaré	brutlarem	brutlaretz	brutlarén
Mòde subjonctiu
nombre	singular			plural
persona	primièra	segonda	tresena	primièra	segonda	tresena
	jo	tu	eth era	nosautes nosautas	vosautes vosautas	eths eras
Present	brutli	brutles	brutle	brutlem	brutletz	brutlen
Imperfach	brutlèssi	brutlèsses	brutlèsse	brutlèssem	brutlèssetz	brutlèssen
Mòde imperatiu
nombre	singular			plural
persona	primièra	segonda	tresena	primièra	segonda	tresena
	jo	tu	eth era	nosautes nosautas	vosautes vosautas	eths eras
Afirmatiu	—	brutla !	—	brutlem !	brutlatz !	—
Negatiu	—	ne brutles pas !	—	ne brutlem pas !	ne brutletz pas !	—

Lemosin

Infinitiu	brutlar
Gerondiu	brutlant
Participi passat
	singular			plural
masculin	brutlat			brutlats
femenin	brutlada			brutladas
Mòde indicatiu
nombre	singular			plural
persona	primièra	segonda	tresena	primièra	segonda	tresena
	iu	tu	eu ela	nosautres nosautras	vosautres vosautras	ilhs elas
Present	brutle	brutlas	brutla	brutlam	brutlatz	brutlan brutlen
Imperfach	brutlava	brutlavas brutlaves	brutlava	brutlavam brutlavem	brutlavatz brutlavetz	brutlavan brutlaven
Preterit	brutlei	brutleras brutleres	brutlet	brutleram brutlerem	brutleratz brutleretz	brutleren
Futur	brutlarai	brutlaras	brutlará	brutlarem	brutlaretz	brutlaran
Condicional	brutlariá	brutlarias	brutlariá	brutlariam	brutlariatz	brutlarian
Mòde subjonctiu
nombre	singular			plural
persona	primièra	segonda	tresena	primièra	segonda	tresena
	iu	tu	eu ela	nosautres nosautras	vosautres vosautras	ilhs elas
Present	brutle	brutles	brutle	brutlem	brutletz	brutlen
Imperfach	brutlessa	brutlessas	brutlessa	brutlessam brutlessem	brutlessatz	brutlessan brutlessen
Mòde imperatiu
nombre	singular			plural
persona	primièra	segonda	tresena	primièra	segonda	tresena
	iu	tu	eu ela	nosautres nosautras	vosautres vosautras	ilhs elas
Afirmatiu	—	brutla !	—	brutlam !	brutlatz !	—
Negatiu	—	brutlas pas !	—	brutlam pas !	brutlatz pas !	—
Nòtas

Lengadocian

Infinitiu	brutlar
Gerondiu	brutlant
Participi passat
	singular			plural
masculin	brutlat			brutlats
femenin	brutlada			brutladas
Mòde indicatiu
nombre	singular			plural
persona	primièra	segonda	tresena	primièra	segonda	tresena
	ieu	tu	el ela	nosautres nosautras	vosautres vosautras	eles elas
Present	brutli brutle	brutlas	brutla	brutlam	brutlatz	brutlan
Imperfach	brutlavi	brutlavas	brutlava	brutlàvem	brutlàvetz	brutlavan
Preterit	brutlèri	brutlères	brutlèt	brutlèrem	brutlèretz	brutlèron
Futur	brutlarai	brutlaràs	brutlarà	brutlarem	brutlaretz	brutlaràn
Condicional	brutlariái	brutlariás	brutlariá	brutlariam	brutlariatz	brutlarián
Mòde subjonctiu
nombre	singular			plural
persona	primièra	segonda	tresena	primièra	segonda	tresena
	ieu	tu	el ela	nosautres nosautras	vosautres vosautras	eles elas
Present	brutle	brutles	brutle	brutlem	brutletz	brutlen
Imperfach	brutlèssi	brutlèsses	brutlès brutlèsse	brutlèssem	brutlèssetz	brutlèsson
Mòde imperatiu
nombre	singular			plural
persona	primièra	segonda	tresena	primièra	segonda	tresena
	ieu	tu	el ela	nosautres nosautras	vosautres vosautras	eles elas
Afirmatiu	—	brutla !	—	brutlem !	brutlatz !	—
Negatiu	—	brutles pas !	—	brutlem pas !	brutletz pas !	—
Nòtas